Wymóg nostryfikacji nie dotyczy matur wydanych w UE lub EOG.
Wiele dwustronnych umów wyklucza uznawanie dyplomów medycznych.
W 2004 roku Polska wystąpiła z Konwencji Praskiej, co przywraca obowiązek nostryfikacji niektórych dyplomów.
Na czym polega nostryfikacja dyplomu i stopni?
Nostryfikacja polega na ujednoliceniu zdobytych za granicą dyplomów i stopni naukowych do polskich standardów. Robi się to zazwyczaj po to, by znaleźć zatrudnienie w Polsce (np. w zawodzie regulowanym) lub posługiwać się polskim tytułem zawodowym. Do kontynuowania edukacji (np. na studiach II stopnia czy w szkole doktorskiej) nostryfikacja nie jest wymagana, jeśli dyplom daje takie prawo w kraju, w którym go wydano.
Czasami wymóg nostryfikacji nie obowiązuje. Dzieje się tak w następujących przypadkach:
dany dokument jest uznawany na mocy prawa – są to np. świadectwa „maturalne” (po szkole średniej) wydane w UE, EOG lub OECD oraz dyplomy IB lub EB (tzw. międzynarodowa/europejska matura) - wykształcenie średnie potwierdza ustawa o systemie oświaty, a prawo do podjęcia studiów (od 1 lipca 2025 r.) art. 326a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
dyplom ukończenia studiów wydała uczelnia z państwa UE, OECD lub EFTA - z mocy prawa potwierdza on w Polsce wykształcenie na poziomie studiów I albo II stopnia (art. 326 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; polski tytuł zawodowy, np. magistra, daje jednak dopiero nostryfikacja), a stopień naukowy nadany w tych państwach jest równoważny polskiemu (art. 328);
wykształcenie/dyplom zostały zdobyte w kraju, z którym Polska zawarła umowę dwustronną – są to m.in. Ukraina, Francja, Rosja, Czechy czy Austria (część umów obejmuje tylko dokumenty wydane do określonej daty, np. z Rosji do 25 września 2005 r., a część - np. z Ukrainą, Francją i Austrią - daje wyłącznie prawo do kontynuacji nauki, bez uznania dyplomu za równoważny polskiemu);
wykształcenie/dyplom uzyskało się w jednym z państw będących stronami Konwencji Praskiej w okresie, w którym obowiązywała ona w stosunkach z Polską (zazwyczaj do 6 sierpnia 2004 r., a np. dla Ukrainy - na mocy protokołu z 1992 r. - do 20 czerwca 2006 r.) - Konwencja Lizbońska nie zwalnia z nostryfikacji.
Jak widać, polityka zagraniczna w wielu przypadkach ujednoliciła system edukacji. Pozwala to na swobodne przemieszczanie się w celu kontynuowania kariery naukowej lub zawodowej. Kandydaci zagraniczni i „miejscowi” mają równe szanse w procesie rekrutacji, np. na studia czy określone stanowisko.
Z którymi krajami Polska zawarła umowy uznawalności kształcenia?
Jak podaje gov.pl, Polska – na mocy umów międzynarodowych – uznaje dokumenty o wykształceniu z następujących państw:
Armenia,
Austria,
Białoruś,
Bośnia i Hercegowina,
Bułgaria,
Chiny,
Chorwacja,
Czechy,
Estonia,
Francja,
Kazachstan,
Kirgistan,
Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna,
Kuba,
Libia,
Litwa,
Łotwa,
Macedonia,
Mołdawia,
Mongolia,
Niemcy,
Rosja,
Rumunia,
Serbia i Czarnogóra,
Słowacja,
Słowenia,
Syria,
Tadżykistan,
Ukraina,
Uzbekistan,
Węgry,
Wietnam.
Dokładne przepisy dotyczące nostryfikacji w danym państwie są opisane na wyżej wymienionej stronie.
Jeśli chodzi o umowy dwustronne i konwencje międzynarodowe, istnieją pewne wyjątki, które jednak zobowiązują do nostryfikacji dyplomu/wykształcenia.
Kiedy potrzebna nostryfikacja?
Z obowiązku nostryfikacji zwalniają umowy międzynarodowe (dwustronne i konwencje) określające równoważność dyplomów, którymi Polska jest związana. Należy jednak bliżej im się przyjrzeć, aby upewnić się o dopełnieniu wszelkich formalności związanych z ujednoliceniem zagranicznego wykształcenia/dyplomu.
Umowy dwustronne
Tego typu umowy (dwustronne albo wynikające z Konwencji Praskiej) obejmowały wiele krajów, nie tylko w Europie, ale i w Azji (np. Wietnam, Kazachstan, Armenia), Afryce (Libia) i Ameryce Północnej (Kuba). Wiele z nich wyklucza jednak uznawanie dyplomu architekta i medycznych:
lekarza,
dentysty,
farmaceuty,
pielęgniarki,
położnej,
weterynarza.
Tego typu umowy zostały zawarte m.in. z Ukrainą, Słowacją i Węgrami. Oznacza to, że mimo obowiązujących przepisów, dyplomy medyczne i dyplom architekta należy nostryfikować, aby uzyskać ich polski odpowiednik. Kwalifikacje do wykonywania tych zawodów uzyskane w państwach UE (np. na Słowacji i Węgrzech) uznaje się jednak bez nostryfikacji, na podstawie przepisów unijnych, a lekarz lub lekarz dentysta z dyplomem spoza UE może zamiast nostryfikacji zdać Lekarski (Lekarsko-Dentystyczny) Egzamin Weryfikacyjny - LEW albo LDEW.
Konwencje międzynarodowe
Z obowiązku nostryfikacji zwalniała Konwencja Praska (Konwencja Lizbońska, której stroną jest Polska, takiego zwolnienia nie daje). Należy jednak pamiętać, że Polska była, lecz już nie jest jedną ze stron Konwencji Praskiej. Oznacza to, że tylko wykształcenie/dyplomy uzyskane w latach 1972-2004 są uznawane jako równoważne. Wypowiedzenie Konwencji przez rząd RP przywróciło wymóg nostryfikacji.
Nieaktualna współpraca
Podstawą prawną wielu umów międzynarodowych (np. z Armenią, Kazachstanem, Mongolią) jest nieobowiązująca już Konwencja Praska. Jeśli porozumienia nie zostały wznowione po 2004 roku, zwolnienie z nostryfikacji dokumentów/wykształcenia uzyskanych po tym terminie jest nieaktualne.
Obowiązujących przepisów na temat nostryfikacji można szukać na stronie gov.pl.
Jak przebiega nostryfikacja dyplomu?
Wniosek o nostryfikację dyplomu można złożyć w uczelni, która w danej dyscyplinie ma kategorię naukową A+, A albo B+ (wniosek o nostryfikację stopnia naukowego - w podmiocie z kategorią A+ albo A). A+ to poziom wiodący, B to zadowalający z zaleceniem poprawy, natomiast C – niezadowalający.
Aplikuj na najlepsze uczelnie zagraniczne!
Możemy Ci w tym pomóc!
Pomagamy w skutecznej aplikacji na wymarzone studia za granicą.
Wskazujemy, na które uniwersytety warto zwrócić uwagę.
Z nami zdobędziesz dyplom, który otworzy drzwi do kariery międzynarodowej.
Oceny te są przyznawane w ramach ewaluacji działalności naukowej. Ostatnia objęła lata 2022-2025, a jej wyniki minister ogłosił 22 lipca 2026 roku (decyzje o przyznaniu kategorii miały zostać doręczone do 31 lipca 2026 roku). Informacji o kategoriach naukowych poszczególnych jednostek należy szukać na oficjalnych stronach internetowych polskich uczelni.
Do wniosku o nostryfikację (wypełnionego po polsku lub angielsku) najczęściej należy dołączyć następujące dokumenty:
kopia dyplomu, który ma być nostryfikowany *
kopia dokumentów przedstawiających przebieg kształcenia (np. wykaz przedmiotów i ocen, suplement do dyplomu) *
kopia dyplomu ukończenia szkoły wyższej i/lub świadectwa dojrzałości, na podstawie których zakwalifikowano kandydata na studia;
oświadczenie o dacie i miejscu urodzenia wnioskującego;
tłumaczenie wymienionych wyżej dokumentów na język polski - jeśli zażąda go uczelnia (zwykłe; tłumaczenia przysięgłego uczelnia może wymagać tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach).
* dokumenty można złożyć w postaci kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem przez uczelnię nostryfikującą
Nie wolno zapominać, że postępowanie nostryfikacyjne jest płatne (maksymalnie 50% wynagrodzenia profesora, czyli w 2026 roku najwyżej 4825 zł). Warunki ewentualnego zwolnienia z opłaty ustala się bezpośrednio z wybraną uczelnią.
Na podstawie informacji zawartych w załączonym dossier, komisja nostryfikacyjna weryfikuje wniosek. Jeśli zostaną wykazane różnice w programach nauczania, uczelnia może zobowiązać kandydata do uzupełnienia ewentualnych braków. Odbywa się to najczęściej za pomocą egzaminów i praktyk zawodowych.
Jeśli wniosek jest kompletny, opłata uiszczona w terminie, a ewentualne dodatkowe wymagania spełnione, dyplom/stopień naukowy zostaje uznany za równoważny swojemu polskiemu odpowiednikowi.
Nostryfikacja zależna od kraju
Należy pamiętać, że tego typu decyzja jest wiążąca tylko w kraju, w którym została wydana. Przykładowo, ukraiński dyplom nostryfikowany w Polsce nie zostanie uznany na takich samych zasadach np. w Niemczech.
Ile trwa nostryfikacja dyplomu?
Datą, w której rozpoczyna się proces nostryfikacji, jest dzień doręczenia wniosku uczelni nostryfikującej. Zatem wnioskodawca może złożyć wniosek w terminie dogodnym dla siebie. Po otrzymaniu przez uczelnię wniosku, dokonuje się jego oceny formalnej. W przypadku stwierdzenia braków we wniosku uczelnia nostryfikująca wyznacza wnioskodawcy termin jego uzupełnienia, nie krótszy niż 14 dni. W przypadku nieuzupełnienia braków, wniosek nie zostaje rozpatrzony.
W terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymagania formalne (czyli uzupełnienia ewentualnych braków) uczelnia nostryfikująca uznaje albo odmawia uznania dyplomu świadczącego o ukończeniu studiów za granicą jako równoważnego odpowiedniemu polskiemu dyplomowi i tytułowi zawodowemu.
Jakie instytucje dokonują nostryfikacji?
Nostryfikacja dyplomu może być dokonana przez uczelnię posiadającą kategorię naukową A+, A albo B+ w dyscyplinie, której dotyczy wniosek. W Polsce jest kilkadziesiąt uczelni posiadających taką kategorię. Co więcej, wiele z nich może udzielać nostryfikacji w więcej niż jednej dyscyplinie naukowej. Do takich uniwersytetów należą: Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Śląska, AGH w Krakowie, Akademia Muzyczna we Wrocławiu czy Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku.
Cały wykaz kategorii naukowych przyznanych w 2026 r. podmiotom systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest dostępny na stronie gov.pl.
Dla przykładu zobacz, jakie uczelnie medyczne w Polsce dokonują nostryfikacji dyplomu:
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
Gdański Uniwersytet Medyczny
Śląski Uniwersytet Medyczny
Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Pomorski Uniwersytet Medyczny
Warszawski Uniwersytet Medyczny
Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Powyższe uczelnie działają w oparciu o ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, mają osobowość prawną oraz są nadzorowane przez ministra zdrowia.
Stopnie, których nie da się nostryfikować
Nie można nostryfikować zagranicznego tytułu profesora - jego równoważność z polskim tytułem da się stwierdzić wyłącznie na podstawie umowy międzynarodowej. Przepisy nie wykluczają natomiast nostryfikacji dyplomu po rocznych studiach magisterskich. Czas trwania studiów jest jednym z kryteriów porównania (polskie stacjonarne studia II stopnia trwają od 3 do 5 semestrów), więc uczelnia może zobowiązać do zdania egzaminów lub odbycia praktyk. Dyplom rocznych studiów magisterskich wydany przez uczelnię z państwa UE, OECD lub EFTA (np. z Wielkiej Brytanii) już z mocy prawa potwierdza w Polsce wykształcenie na poziomie studiów II stopnia.
Odmowa uznania dyplomu – co zrobić?
Jeśli uczelnia nostryfikująca porównując program studiów, uzyskane efekty uczenia się i uprawnienia zawodowe, praktyki zawodowe oraz czas trwania studiów na obydwu uczelniach (tj. swojej i tej, gdzie zdobyto wykształcenie) stwierdza różnice, może odmówić udzielenia nostryfikacji. W takiej sytuacji uczelnia nostryfikująca może zobowiązać wnioskodawcę do zdania określonych egzaminów lub odbycia praktyk zawodowych, określając warunki i terminy ich przeprowadzenia. W ten sposób wnioskodawca uzupełnia ewentualne różnice programowe, po czym powtórnie może ubiegać się o nostryfikację.
Czy jest możliwa nostryfikacja „w drugą stronę”?
Omówiliśmy nostryfikację dyplomów zdobytych na zagranicznych studiach. Czy jednak polski dyplom można nostryfikować za granicą? Taka możliwość zależy od obowiązujących w danym kraju przepisów o uznawalności wykształcenia. Wyjątek stanowią państwa związane z Polską umowami dwustronnymi – wówczas uznanie dyplomu następuje na zasadach określonych w umowie. Są to kraje, które wymieniliśmy w rozdziale „Z którymi krajami Polska zawarła umowy uznawalności kształcenia?”.
Czy nostryfikacja dyplomu w USA jest do zrobienia?
Jak podaje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2018 roku, polski odpowiednik amerykańskiego dyplomu uzyskanego po ukończeniu studiów pierwszego oraz drugiego stopnia może zostać ustalony w drodze nostryfikacji. Przepisy nie przewidują przy tym egzaminu TOEFL - jeśli uczelnia stwierdzi różnice w programie studiów, może zobowiązać do zdania określonych egzaminów lub odbycia praktyk zawodowych. USA należą do OECD, więc dyplom akredytowanej amerykańskiej uczelni już z mocy prawa potwierdza w Polsce wykształcenie na poziomie studiów I lub II stopnia - nostryfikacja jest potrzebna do uzyskania polskiego tytułu zawodowego. Zatem nostryfikacja dyplomu w USA jest możliwa.
Nostryfikacja dyplomu w Holandii
Ponieważ Niderlandy nie są krajem, z którym Polska zawarła umowę międzynarodową, może rodzić się pytanie, czy nostryfikacja dyplomu w Holandii jest osiągalna? Tak, ale trzeba spełnić pewne warunki.
W Holandii funkcjonuje Nuffic – to holenderska organizacja zajmująca się internacjonalizacją edukacji. Na ich stronie poznasz dokładne wymagania dotyczące nostryfikacji dyplomu. To właśnie Nuffic dokonuje oceny uprawnień wnioskodawcy. Nie musisz się jednak kontaktować z nimi bezpośrednio. Zazwyczaj robi to uczelnia, w której składasz wniosek (jeśli chcesz uczyć się w Holandii).
Jeżeli zaś chcesz rozpocząć pracę zawodową, możesz zgłosić się do Krajowego Punktu Referencyjnego (NRP) SBB. Ponieważ sposób ubiegania się o uznanie zagranicznego dyplomu zależy od zawodu, warto skontaktować się z Nuffic, aby uzyskać przegląd regulowanych zawodów.
W czym pomaga Lagunita?
Mamy nadzieję, że ten informator rozjaśnił Ci kwestię nostryfikacji dyplomu. W Lagunita Education zajmujemy się szeroko pojętą aplikacją na najlepsze uczelnie zagraniczne. Pomożemy Ci zdobyć dyplom ukończenia studiów wyższych na Harvardzie, Oxfordzie czy Uniwersytecie Amsterdamskim! Skutecznie przygotowujemy do aplikacji, prowadząc kursy językowe i korepetycje do testów wstępnych, pomagając w pisaniu dokumentów aplikacyjnych i zapoznaniu się z platformą aplikacyjną.
Nostryfikacja dyplomu polega na ustaleniu odpowiednika dokumentu w danym kraju, jeśli nie może być on uznany za równoważny. Wnioskodawca musi udowodnić, że rzeczywiście posiada wiedzę i umiejętności poświadczone dyplomem. W tym celu dostarcza dokumenty opisujące przebieg studiów i efekty kształcenia. Czasami może być konieczne przystąpienie do egzaminów lub odbycie praktyk w celu wyrównania ewentualnych braków w programie.
Ile kosztuje nostryfikacja dyplomu?
Koszt nostryfikacji dyplomu jest ustalany przez instytucję, która dokonuje procedury. Przykładowo, w Polsce cena postępowania może wynosić maksymalnie 50% wynagrodzenia profesora określonego rozporządzeniem ministra (w 2026 r. 9650 zł, czyli opłata wynosi najwyżej 4825 zł). Szkoła ustala warunki i ewentualne zwolnienia z opłat. Chcąc nostryfikować polski dyplom za granicą, należy sprawdzić stawki w instytucji, która ma tego dokonać.
Gdzie nostryfikować dyplom?
Nostryfikacji dyplomów w Polsce dokonują uczelnie, które mają do tego uprawnienia (kategorię naukową A+, A lub B+ w określonej dyscyplinie). Są to m.in. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku czy Warszawski Uniwersytet Medyczny.
Kto musi nostryfikować dyplom?
Systemy szkolnictwa wyższego w Europie i USA są dość ujednolicone, dlatego większości uzyskanych dyplomów nie trzeba nostryfikować. Przykładowo, polski magister lub licencjat z ekonomii może bez przeszkód podjąć pracę w zagranicznym banku czy agencji nieruchomości. Wyjątki dotyczą zazwyczaj kwalifikacji w zawodach związanych z medycyną (lekarz, stomatolog) oraz architekta i nauczyciela.
Zobacz film z Karoliną i przekonaj się, dlaczego warto rozpocząć studia za granicą